PANORAMY WIRTUALNE	DOWNLOAD	MAPA MIEJSCOWOŚCI
Kliknij na nazwę miejscowości z której chcesz zobaczyć panoramy. BIERKOWICE BŁĘDNE SKAŁKI CHABÓWKA KLEKOTKI KOPA BISKUPIA NIDZICA NIEMODLIN NYSA OPOLE PRUDNIK RABKA ZDRÓJ RASZYN SIDZINA WARSZAWA ZAKOPANE ZŁOTY STOK POLECANE STRONY	Aby móc oglądać wirtualne panoramy wymagane jest oprogramowanie Java dla systemy Windows. Jeżeli nie masz zainstalowanego oprogramowania Java, możesz je bezpłatnie pobrać klikając

Nysa (niem. Neisse, czes. Nisa, pol. hist. Nisa, Nissa) - miasto w woj. opolskim, w powiecie nyskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Nysa. Od 1950 miasto administracyjnie należy do woj. opolskiego. Swoją nazwę nosi od nazwy rzeki Nysy Kłodzkiej. Miasto położone jest na granicy Przedgórza Sudeckiego i Niziny Śląskiej, przepływa przez nie rzeka Nysa Kłodzka. Według danych z 30 czerwca 2008 miasto liczyło 46 861 mieszkańców. Nysa jest najludniejszym miastem Polski położonym na obszarze gminy miejsko-wiejskiej. W pobliżu Nysy znajdują się sztuczne zbiorniki wodne: Jezioro Nyskie (zwane także Jeziorem Głębinowskim), nieco dalej Jezioro Otmuchowskie.

Położenie
Nysa położona jest w południowo-zachodniej części województwa opolskiego nad Jeziorem Nyskim i Nysą Kłodzką. Stanowi siedzibę powiatu nyskiego.

Sporne jest położenie według krain historycznych - od 1201 roku, kiedy Henryk I Brodaty ofiarował ziemię nyską biskupowi wrocławskiemu, Księstwo Nyskie było związane z Wrocławiem i poprzez ten związek z Dolnym Śląskiem. Związek ten trwał aż od wojen śląskich, jego ostateczny kres położyła sekularyzacja Prus w 1810. Od tego czasu Nysa była silniej związana z Górnym Śląskiem. Za granicę Górnego i Dolnego Śląska uznawano Przesiekę Śląską, która łukiem otaczała ziemię nyską od południowego wschodu, dochodząc na wschodzie aż do górnego biegu Ścinawy, a następnie dolnego biegu Nysy Kłodzkiej. Później tradycyjną granicą Górnego i Dolnego Śląska stała się Nysa Kłodzka, która w środkowym biegu przepływa przez miasto. Część historyków uznaje dzisiaj przynależność Nysy do Górnego Śląska, natomiast przeciwnicy tego poglądu wskazują na silniejsze kulturalne i historyczne związki z Dolnym Śląskiem.

W pobliżu Nysy znajdują się sztuczne zbiorniki wodne: Jezioro Nyskie (zwane także Jeziorem Głębinowskim), nieco dalej Jezioro Otmuchowskie.

Historia
Osobny artykuł: Kalendarium historii Nysy.
Nysa jest jednym z najstarszych miast śląskich. Prawdopodobnie już w X wieku istniała tu osada. Według Jana Długosza Nysę jako gród miał założyć Bolesław Krzywousty. Jednak nie odgrywał on wówczas większej roli, gdyż nadgraniczna kasztelania znajdowała się w pobliskim Otmuchowie. Sytuacja zmieniła się, gdy książę Bolesław I Wysoki ofiarował swemu synowi Jarosławowi kasztelanię otmuchowską wraz z przylegającymi do niej dobrami. Jarosław, który w latach 1198-1201 był biskupem wrocławskim, przekazał w testamencie swoim następcom na stolicy biskupiej Nysę i kilkanaście wsi. Z czasem na tej bazie utworzono biskupie księstwo nysko-otmuchowskie, które sukcesywnie powiększało się, a Nysa stała się jego stolicą.

W 1198 r. biskup Jarosław miał konsekrować kościół św. Jakuba i św. Agnieszki. Nie wiadomo, czy była to pierwsza nyska świątynia, ponieważ źródła z 1240 r. wymieniają kościół św. Jana Chrzciciela na Starym Mieście, patrona diecezji wrocławskiej, który umieszczony był w najstarszym herbie miejskim.

Nysa po raz pierwszy została wzmiankowana w 1223 roku, kiedy to została lokowana na prawie flamandzkim (w 1308 r. została przeniesiona na prawo magdeburskie). Z początkiem XIV wieku, wedle życzenia Henryka Probusa, stała się miastem stołecznym Księstwa Nyskiego. Utworzone przez niego księstwo nyskie do 1810 r. (sekularyzacja dóbr kościelnych przez króla pruskiego Fryderyka Wilhema III) rozrastało się pod względem terytorialnym, ludnościowym i prawnym, gdyż posiadało i stanowiło swe własne prawa, np. prawo warzenia piwa czy mili zapowiedniej.

W okresie wojen husyckich, podczas bitwy w 1428 r. zniszczone zostały przez husytów wszystkie przedmieścia Nysy. Nie zahamowało to jednak rozwoju miasta. Na poczatku XV wieku Nysa stała się jednym z najludniejszych miast śląskich. Zamieszkiwało ją wtedy około 5000 osób.

Nysa to znany ośrodek edukacyjny - już od średniowiecza, od 1417, istniała szkoła parafialna, przekształcona w następnych wiekach w znane gimnazjum. W 1497 roku na rynku w Nysie został ścięty przedostatni książę opolski - Mikołaj II. Dogodne położenie miasta na przecięciu szlaków handlowych z Pragi i Kłodzka do Opola i dalej do Krakowa sprzyjało rozwojowi gospodarczemu miasta. W księstwie kwitł handel, organizowane były dwa targi w dniach św. Jakuba i św. Agnieszki, które gromadziły kupców z Austrii, Czech, Moraw i Węgier. Również rzemiosło przeżywało rozkwit, powstały m.in. cechy farbiarzy czy złotników. Dodatkowe przywileje, jak np. prawo składu, prawo przymusu drogowego czy prawo bicia własnej monety, przysparzały sławy i podnosiły rangę miasta.

Jednym z jawnych dowodów, iż Nysa była znaczącym ośrodkiem, jest wydana w 1493 roku w Norymberdze Kronika Świata, która ustawia miasto wśród znaczących ośrodków miejskich Europy Środkowo-Wschodniej. W opisie ludności miasta zawartego w tej kronice czytamy "plebs rustica polonici ydeomatis...". Drugim z dowodów jest herb Nysy na bramie wjazdowej Mostu Karola w Pradze, który to herb wisi obok herbów najznakomitszych miast czeskich. Jest to także znak historii miasta, gdyż Nysa wraz z nadejściem XIV wieku dostaje się pod panowanie czeskich Luksemburgów, a następnie, od 1526 r. - Habsburgów. Nadawane kolejne przywileje gospodarcze i prawne powodują, że miasto staje się poważnym importerem soli i wina z Węgier i Nadrenii.

W XVI wieku do Nysy jako swojej głównej rezydencji przenoszą się biskupi wrocławscy. Decyzja ta spowodowana została silnym rozwojem reformacji na Dolnym Śląsku. Z inicjatywy biskupiej Nysa otrzymuje liczne przywileje. Rozpoczyna się okres wielkiego rozwoju gospodarczego miasta. Pod wpływem obecności i działania biskupów Nysa otrzymuje tytuł Śląskiego Rzymu, głównie za sprawą licznych budowli sakralnych miasta oraz fontanny Trytona z 1701 roku, wzorowanej na rzymskiej Fontana del Tritone z 1612-1613 roku, stojącej na Placu Barberini - Piazza Barberini autorstwa Gian Lorenzo Berniniego. Kilkadziesiąt lat przed Wrocławiem, w 1624, miasto otrzymało kolegium jezuickie Carolinum. Ukończył je przyszły król Rzeczypospolitej Michał Korybut Wiśniowiecki.

Okres wojny trzydziestoletniej to czas upadku miasta. Od 1741 roku Nysa jest pod panowaniem Prus i staje się miastem-twierdzą. Zmienia to całkowicie charakter miasta, lecz zdaje egzamin podczas obrony miasta przed wojskami Napoleona. Jednocześnie jednak status miasta-twierdzy doprowadza do ogromnych zniszczeń. Dowodem tego są kule armatnie wmurowane w Dom Wagi Miejskiej.

W 1810 roku rząd pruski przeprowadził sekularyzację dóbr kościelnych. W Nysie przestała istnieć władza biskupów wrocławskich, trwająca nieprzerwanie od XIV wieku, której miasto zawdzięczało swą wielkość i znaczenie. Ograniczenia zwiazane z istnieniem twierdzy hamują dalszy rozwój Nysy, powstają jednak takie obiekty, jak połączenie kolejowe (1848 r.), teatr miejski (1852 r.), gazownia i oświetlenie gazowe ulic (1860 r.), wodociągi (1878 r.), kanalizacja (1888 r.), elektryczność (1907 r.).

Ostatnim razem zamieniono miasto w twierdzę w 1945 roku. Najgorszy pogrom miasta odbył się w marcu 1945 roku, kiedy podczas zajmowania przez Armię Czerwoną zniszczonych zostało wiele budynków, m.in. Dom Wagi Miejskiej (po wojnie odbudowany) oraz gotycka, 94-metrowa, wieża ratuszowa, najwyższa, jak dotąd, budowla miasta. Ogółem zniszczeniu uległo ok. 60% zabudowy miasta.

W wyniku klęski Niemiec i decyzji zwycięskich mocarstw w 1945 r. Nysa po sześciu wiekach zostaje ponownie włączona do Polski.

Po zdobyciu miasta następuje częściowa odbudowa i zabezpieczenie cenniejszych obiektów. Polityka ta zmienia się w pierwszej połowie lat 50., kiedy Miejski Oddział Rozbiórkowo-Porządkowy nakazuje wyburzenie większości ruin Starego Miasta w celu dostarczenia cegieł przeznaczonych do odbudowy Warszawy (tylko w 1954 r. Warszawa wyznaczyła dla Nysy kontyngent 12 mln sztuk cegły rozbiórkowej). Od lat 60. następuje ponowna odbudowa i rozbudowa miasta, powstają zakłady przemysłowe, m.in. Zakład Samochodów Dostawczych (produkujący popularne w latach 60., 70., 80. i 90. samochody dostawcze ZSD Nysa), przemysł spożywczy, metalowy. Budowane są nowe osiedla, obiekty użyteczności publicznej oraz jezioro zaporowe na Nysie Kłodzkiej.

W 1997 roku Nysa przeżyła powódź.

Zabytki
Nysa, pomimo wielu zniszczeń wojennych (ponad 50% zabudowy miejskiej) oraz wyburzenia tuż po wojnie przez polskie władze miasta 103 zabytkowych kamienic i kościoła w centrum miasta, posiada następujące obiekty:

Rynek w Nysie - zabytkowe kamieniczki
Kościół św. Jakuba i św. Agnieszki - trójnawowy, dziewięcioprzęsłowy z kamienia i cegły. Wzdłuż głównego korpusu znajduje się 16 gotyckich kaplic i 2 barokowe. Pochodzi z XV w., ma jeden z najbardziej spadzistych dachów w Europie o powierzchni 4 tysięcy m2.
Dzwonnica przy bazylice św. Jakuba i św. Agnieszki w Nysie - z XV w., jej budowy nigdy nie zakończono, gdyż według planów miała być ponad trzykrotnie wyższa, jednak nie pozwolił na to grunt, na którym stoi. 3 kwietnia 2005 roku otwarto w dzwonnicy Skarbiec św. Jakuba, jest to kolekcja arcydzieł zdobnictwa złotniczego w Nysie.
System pruskich fortyfikacji (Twierdza Nysa) - jeden z największych w Europie systemów fortów i twierdz.
Wieża Ziębicka w Nysie - z 1350 roku, wieża jest udostępniona dla zwiedzających i stanowi punkt widokowy.
Wieża Bramy Wrocławskiej - z XIV w., z bogato zdobionym portalem z 1603 roku.
Dom Wagi Miejskiej - z 1604 roku z fragmentami oryginalnych, fasadowych malowideł.
Piękna Studnia - z 1686 roku, z ręcznie kutą kratą.
Pałac Biskupów Wrocławskich - z lat 1620-1729, na dziedzińcu znajdują się dwa zegary słoneczne - obecnie Muzeum Okręgowe.
Dwór Biskupi - pozostałość dawnej rezydencji biskupów wrocławskich w Nysie.
Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny - okazała świątynia w stylu barokowym.
Carolinum - dawny zespół kolegium jezuickiego, znakomity przykład baroku.
Kościół świętych Piotra i Pawła - dobrze zachowane wnętrze w stylu barokowym, piękne polichromie.
Kościół św. Franciszka w pokapucyńskim zespole klasztornym, zbudowany w bardzo oryginalnym stylu architektonicznym zwanym barokiem toskańskim.
Kościół św. Dominika - barokowy kościół, wchodzący w skład podominikańskiego zespołu klasztornego.
Kościół NMP Wspomożenia Wiernych - neogotycki kościół pielgrzymkowy z obrazem uważanym za cudotwórczy i słynący łaskami.
Kościół cmentarny św. Rocha -późnorenesansowy kościół upamiętniajacy ocalenie miasta od zagłady z powodu epidemii.
Kościół św. Elżbiety -neoromański kościół w zespole klasztornym franciszkanów.
Kościół Jerozolimski - kościół cmentarny, wybudowany z zachowaniem tzw. miary jerozolimskiej.
Kościół Matki Boskiej Bolesnej - murowany neogotycki kościół, wchodzący w skład zespołu szkolno-klasztornego werbistów, obecnie jest to kościół parafialny.
Kościół św. Jana - późnobarokowy kościół parafialny, dawna kolegiata.
Kościół Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny w Nysie - pojezuicki kościół, pierwotnie gotycki, wielokrotnie przebudowywany, z częściowym zatarciem cech stylowych.
Kościół ewangelicki - dawny kościół świetej Barbary, zbudowany w stylu gotyckim, z elementami renesansowymi i barokowymi.
Dom Komendanta - dawna komendantura, obecnie Państwowe Ognisko Plastyczne.
Fontanna Trytona - barokowa, wzorowana na rzymskiej Fontana del Tritone.
Zespół kamieniczek mieszczańskich - odbudowane ze zniszczeń wojennych, prezentują dawną zabudowę Nysy.
Park miejski - przepiękne położony, posiada wiele ciekawych zakątków, bogatą florę i faunę.
Planty miejskie
Przemysł i gospodarka
Nysa jest ważnym ośrodkiem przemysłowym i gospodarczym w województwie opolskim. W mieście wyróżnić możemy przemysł metalowy, maszynowy, spożywczy i budowlany.

Do 2002 roku w mieście funkcjonował Zakład Samochodów Dostawczych. Montował on samochody dostawcze m.in. Nysy, Polonezy Trucki, a w ostatnim okresie także Citroeny C15 i Berlingo. Obecnie fabryka stoi nieczynna.

Do większych zakładów, które jeszcze niedawno istniały w Nysie, można zaliczyć: Zakład Urządzeń Przemysłowych SA, zajmujący się produkcją urządzeń dla przemysłu chemicznego, energetycznego, cukrowniczego i ochrony środowiska, oraz Garbarską Spółdzielnię Pracy Asko, która była jednym z najnowocześniejszych zakładów garbarskich w Polsce.

W Nysie, przy ul. Dubois i Krapackiej, mieści się także Podstrefa Wałbrzyskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej o powierzchni 12 ha. Decyzję o inwestycji w Strefie podjęły dwie firmy: włoska Advantech Polska oraz nyska firma Alsecco. Obecnie gmina stara się o poszerzenie strefy o obszar przeszło 250 ha. Gmina jest w trakcie opracowania Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego, na powierzchni docelowej 255 ha pomiędzy miejscowościami Radzikowice - Goświnowice. Planowane utworzenie jest Regionalnego Parku Przemysłowego WSSE "Invest Park"WSSE "Invest Park", właśnie w tym celu w dniu 17 czerwca 2010 podpisano uroczyste porozumienie (pomiędzy Gminą, WSSE, Urzędem Marszałkowskim, a Agencją Nieruchomości Rolnych). Na terenie miasta dominują sektory: rolno - spożywczy (Cukry Nyskie, Zakłady Przemysłu Cukierniczego Otmuchów, Truller Polska - tzw. Chio oraz Bioagra Goświnowice) i metalowy (Mega Nysa, Cafrex, Franz Waggonbau). W wyniku działań gminy w 2010 uchwalono "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Nysa" pokrywające obszar całej gminy, co daje możliwości bardziej przemyślanego rozwoju gospodarczego, turystycznego oraz mieszkaniowego miasta.

* źródło pl.wikipedia.org

Kliknij na zdjęcie aby zobaczyć panoramę wirtualną.

Nysa Wieża Wrocławska - Kościółek Data: 31.07.2004 r.	Nysa Wieża Wrocławska - kondygnacja I Data: 19.09.2004 r.	Nysa Wieża Wrocławska - kondygnacja II Data: 19.09.2004 r.
Nysa Wieża Wrocławska - kondygnacja III Data: 19.09.2004 r.	Nysa Wieża Wrocławska - wejście na dach Data: 19.09.2004 r.	Nysa Wieża Wrocławska - dach Data: 19.09.2004 r.
Nysa Wieża Wrocławska - dach Data: 19.09.2004 r.	Nysa Wieża Ziębicka - w środku Data: 06.08.2003 r.	Nysa Wieża Ziębicka - widok na ulicę Szopena Data: 06.08.2003 r.
Nysa Wieża Ziębicka - widok na ulicę Krzywoustego Data: 06.08.2003 r.	Nysa Wieża Ziębicka - widok na ulicę Piastowską Data: 06.08.2003 r.	Nysa Wieża Ziębicka - widok na Rynek Data: 06.08.2003 r.
Nysa Dzwonnica - dach Data: 22.07.2004 r.	Nysa Klasztor Franciszkanów Data: 05.07.2004 r.	Nysa Klasztor Franciszkanów Data: 05.07.2004 r.
Nysa Klasztor Franciszkanów Data: 05.07.2004 r.	Nysa Klasztor Franciszkanów Data: 05.07.2004 r.	Nysa Elektrownia wodna Data: 21.07.2004 r.
Nysa Rzeka Nysa Kłodzka Data: 06.08.2003 r.	Nysa Pomnik Josepha Eichendorffa Data: 12.06.2004 r.	Nysa Park Data: 21.07.2003 r.
Nysa Park Data: 21.07.2003 r.	Nysa Park Data: 21.07.2003 r.	Nysa Tama w parku Data: 21.07.2003 r.
Nysa Tama w parku Data: 21.07.2003 r.	Nysa Tama na jeziorze Data: 06.08.2003 r.	Nysa Jezioro Data: 23.07.2003 r.
Nysa Lasek sosnowy Data: 22.07.2003 r.	Nysa Ogródki działkowe przy ul. Saperskiej Data: 21.07.2004 r.	Nysa Poligon Data: 22.07.2003 r.
Nysa Wieża ciśnień Data: 12.06.2004 r.	Nysa Wieża ciśnień Data: 10.06.2004 r.	Nysa Wieża ciśnień Data: 12.06.2004 r.
Nysa Fort Prusy Data: 10.06.2004 r.	Nysa Fort Prusy Data: 12.06.2004 r.	Nysa Frot Prusy Data: 10.06.2004 r.
Nysa Fort Prusy Data: 10.06.2004 r.	Nysa Fort Prusy Data: 10.06.2004 r.	Nysa Fort Prusy Data: 10.06.2004 r.
Nysa Fort II Data: 22.07.2003 r.	Nysa Fort II Data: 22.07.2003 r.	Nysa Fort II - tunel Data: 22.07.2003 r.
Nysa Fort II - w środku Data: 22.07.2003 r.	Nysa Fort II - w środku Data: 22.07.2003 r.